Para o 2025 teremos Orzamentos da Xunta de Galiza, inadecuados e raquíticos para Medio Ambiente e a maiores estarán acompañados dunha Lei de medidas Fiscais e Administrativas que introducen cambios normativos e tocan a lexislación ambiental de forma notable, sen que teñan que ver cos orzamentos anuais.
1. Orzamentos.
Os Orzamentos da Xunta de Galiza para 2025 contemplan 13.476,9 millóns de euros no total de gastos non financeiros das Consellerías. Para a Consellería de Medio Ambiente e Cambio Climático corresponden 186,2 millóns e dicir o 1,38% do total do presuposto orzamentario, quedándose os investimentos reais da Consellería en tan so 33,46 millóns de euros. Boa parte dos investimentos procede, en medio ambiente, de fondos que non son propios da Xunta senon que veñen do Feder, Programa Interreg España-Portugal , Feader e outros fondos europeos, ademais do mecanismo de recuperación e resiliencia (MRR).
Os investimentos reais de Medio Ambiente corresponden na sua maior partida a Dirección Xeral de Calidade Ambiental e Sostibilidade , seguido da Dirección Xeral de Patrimonio Natural , quedando a Dirección Xeral de Enerxías Renovables e Cambio Climático moi por baixo en presuposto ao ter unha inversión real de 6,07 millóns que se vai adicar a mantemento de redes ambientais (78% do presuposto) e unicamente poderá adicar medio millón de euros para eventos adversos, prevención de riscos...
Sorprende que na Xunta de Galiza se manexen fondos tan ridículos para medio ambiente, cando temos pendente o aumento de superficie protexida de Rede Natura 2000, onde figuramos a cola do Estado por territorio protexido e con chamada de atención de Europa por este mesmo tema. Tamén temos pendente o aumento de patrimonio público, natural e forestal, moi raquítico no caso galego comparado con outras comunidades. Podemos seguir sen fondos públicos para resolvelo?
Ao mesmo tempo sorprende tamén que en enerxías renovables e cambio climático a Consellería de Medio Ambiente teña un presupostos simbólico (6,07 millóns), que non chegan para nada, como comprobamos noutras áreas do Estado onde se puxo en perigo non so o territorio e a economía senón tamén a vida das persoas. Os eventos adversos serán máis frecuentes co cambio climático, e os danos acentuaranse máis cunha mala xestión, coa desidia ou ignorancia de quen nos goberna e mesmo coa baixa inversión pública en infraestruturas. Necesitase que funcione ben a prevención de riscos e un control exhaustivo do urbanismo desenfreado e interesado que se realiza ilegal e inxustificadamente en zonas inundables. Para ser eficaces e facelo ben, temos que cambiar o rumbo é temos que garantir presupostos adecuados nos orzamentos anuais .
2. Lei de medidas Fiscais e Administrativas
A coñecida como Lei de acompañamento presentada dentro dos Orzamentos anuais da Xunta de Galiza, ten xustificación teórica para “ unha mellor e máis eficaz “ execución do programa do Goberno nos distintos ámbitos, pero na práctica sirve para introducir cambios normativos e lexislativos moi concretos e específicos e todos de alto alcance, que cando menos tiñan que debaterse previamente democraticamente e que ademais moitos nada teñen que ver cos orzamentos anuais. Vexamos como exemplo o capítulo III e V que establece medidas en materia de medio ambiente.
1. Modifican a Lei 9/2019 de augas de Galiza que creou un gravame para as perdas de auga nas redes de abastecemento cando pasen do 20% da auga captada. Como os concellos incumpren sistematicamente, na actualidade prevén para o período 2025-2028 a exención de pago do gravame durante dous anos máis e a sua bonificación nun 50% o ano seguinte. Segundo esta modificación teremos que esperar ao 2029 para aplicar a lei do 2019, cando a Xunta esperaba aplicala no 2022, pero a maioría dos concellos fixeron caso omiso e desobedeceron os mandatos da Lei (obriga dun plan de actuacións para minimizar as perdas). Claro que aos concellos non lles tivo ningún custo ignorar a Lei. Será modelo a imitar polos cidadáns para outras leis?
2. Modifican a Lei 13/2013 de caza de Galiza. Amplían o período de licenza de caza ao colectivo de persoas maiores de 65 anos que pasa a ser indefinido e mesmo aceptan que estea sen aprobar o plan de ordenación en terreos cinexética...De forma similar modifican a Lei 2/2021 de pesca continental, estendendo o carácter indefinido da vixencia das licencias a maiores de 65 anos e ademais posibilitan minorar as sancións previstas para infraccións e se redefinen as circunstancias atenuantes.
3. Modifican a Lei 5/2019 de patrimonio natural e de biodiversidade de Galiza, simplificando e apurando os trámites administrativos. Substituíran o perceptivo informe do Consello Galego de Medio Ambiente e Desenvolvemento sostible en determinados supostos por un envío da proposta para o seu coñecemento por parte deste órgano consultivo.
4. Modifican a Lei 11/2013 relativa a residuos, reducindo o canon unitario de tratamento por toneladas de ate o 15% para incentivar din a recollida selectiva de residuos urbanos e redución de lixo convencional, recoñecendo o fracaso actual d o tema.
5. Modifican a Lei 9/2021 de simplificación administrativa din para dar seguridade xurídica aos operadores que teñan que presentar proxectos sometidos a avaliación de impacto ambiental ordinaria. As eólicas, mineiras,... teñen presa e considera a Xunta que debe axudalas.
6. Modificacións relativas a enerxía eólica Lei 8/2009 no Artigo 6, queda :
“ No podrán implantarse parques eólicos fuera de las áreas incluidas en el Plan sectorial eólico de Galicia, a excepción de las modificaciones sustanciales de los parques en funcionamiento en los términos que se desarrollen reglamentariamente, así como aquellos proyectos que tengan una clara incidencia territorial por su entidad económica y social, posean una función vertebradora y estructurante del territorio y sean declarados como tales por el Consello de la Xunta de Galicia, a propuesta de la consejería competente en materia de planificación energética. Así mismo podrán implantarse fuera de las áreas incluidas en el Plan sectorial eólico de Galicia los proyectos declarados de especial interés público social y económico, de acuerdo con lo establecido en la Ley de promoción de los beneficios sociales y económicos de los proyectos que utilizan los recursos naturales de Galicia.»
Despois da lectura desta última modificación e ante as múltiples, rebuscadas e variadas, pero a vez cuidadas excepcións que ofrece a Xunta ao Plan Sectorial Eólico para poder implantar parques, case sería mellor que se limitara a dicir: “poñereinos onde queira e me veña en gana”. Sin outro comentario remato lembrándome do humorista Groucho Marx. Desexo que todo mellore, pero con estes Orzamentos aínda non será no 2025.